Jarenlang leek private equity bijna vanzelfsprekend succesvol. Lage rentes, ruim beschikbare financiering, veel kopers en steeds hogere waarderingen zorgden ervoor dat investeerders uitstekende rendementen konden realiseren. Niet zelden gebeurde dat zonder dat de onderliggende onderneming daadwerkelijk structureel winstgevender werd. Jarenlang waren financial engineering, leverage en multiple arbitrage voldoende en dus dominante motoren achter de rendementen van investeerders.
Maar de markt is inmiddels fundamenteel veranderd.
Hoewel de rente al enkele jaren stijgt en dus de financiering duurder is geworden, blijven waarderingen van ondernemingen opvallend hoog. Dat betekent dat investeerders steeds minder kunnen vertrouwen op goedkope schuldfinanciering of een hogere exit multiple om rendement te realiseren. De rek is daar grotendeels wel uit. Mede om deze reden is de markt voor zgn ‘exits’ momenteel zwak.
De nieuwe realiteit is helder: rendement moet weer komen uit daadwerkelijke verbetering van de onderneming zelf.
Operationele waardecreatie wordt doorslaggevend
Waar rendement vroeger vaak werd gedreven door marktomstandigheden, draait het vandaag nadrukkelijker om operationele executie. Investeerders zullen waarde moeten creëren via:
- Structurele omzetgroei;
- Aanjagen en faciliteren van innovaties;
- Verbetering van marges en EBITDA;
- Effectieve buy-and-build strategieën;
- Het daadwerkelijk realiseren van schaalvoordelen en synergie.
Juist dat laatste blijkt in de praktijk vaak lastiger dan op papier. Overnames op zichzelf creëren nog geen waarde. De echte uitdaging zit in integratie, operational excellence en het succesvol samenbrengen van organisaties, processen, innovatievermogen en commerciële kracht.
Rendement komt niet langer vanzelf uit leverage of multiple expansion, maar uit het vermogen ondernemingen daadwerkelijk beter te maken.
Daarmee verschuift de rol van investeerders fundamenteel: van financial engineer naar actieve ondernemer en strategische partner.
Verschillen tussen investeerders nemen toe
De veranderende marktomstandigheden zorgen bovendien voor een steeds grotere spreiding in prestaties tussen private equity-partijen.
De sterkste fondsen blijven doorgaans goed presteren. Zij beschikken over schaal, ervaring, operationele expertise en gespecialiseerde teams die daadwerkelijk waarde kunnen toevoegen binnen ondernemingen. Juist in een complexere markt weten deze partijen vaak kansen te benutten.
Voor middelmatig of incidenteel goed presterende investeerders wordt het daarentegen aanzienlijk lastiger. Veel partijen profiteerden de afgelopen vijf tot tien jaar van uitzonderlijk gunstige omstandigheden: lage rente, ruime liquiditeit en stijgende multiples maakten het mogelijk om hoge rendementen te realiseren, zelfs wanneer de winstgevendheid van een onderneming beperkt groeide.
De huidige markt legt bloot welke partijen daadwerkelijk in staat zijn bedrijven beter te maken en welke vooral profiteerden van een gunstig financieel klimaat.
Dat vraagt namelijk om andere competenties:
- Diep operationeel inzicht;
- Sectorspecifieke kennis;
- Ervaring met integratie en schaalvergroting;
- Commerciële executiekracht;
- Het vermogen managementteams actief te versterken.
Ook investeerders achter de fondsen worden kritischer
Niet alleen ondernemers kijken kritischer naar investeerders, ook de investeerders achter de private equity-fondsen zelf worden steeds selectiever.
Institutionele beleggers, family offices en andere kapitaalverschaffers richten zich nadrukkelijker op consistente prestaties, bewezen operationele expertise en aantoonbare waardecreatie. De tijd waarin kapitaal vrijwel automatisch beschikbaar was voor nieuwe fondsen lijkt voorbij.
Dat leidt ertoe dat kapitaal zich steeds meer concentreert bij de best presterende partijen. Topfondsen blijven vaak relatief eenvoudig financiering aantrekken, terwijl middelgrote of minder onderscheidende partijen moeite hebben om nieuw kapitaal op te halen. De lat ligt hoger dan ooit.
Ook ondernemers kijken anders naar investeerders
Voor ondernemers verandert daarmee eveneens het speelveld. De keuze voor een investeerder draait steeds minder uitsluitend om de hoogste waardering, maar steeds meer om de vraag welke partij daadwerkelijk kan bijdragen aan duurzame groei en professionalisering van de onderneming.
Kan een investeerder helpen bij internationale expansie? Kan ik goed blijven samenwerken? Is er sprake van een solide financieringsstructuur? Heeft hij ervaring met buy-and-build? Begrijpt hij de operatie en de markt écht? En is hij in staat schaalvoordelen en synergie daadwerkelijk te realiseren? Dat zijn vandaag relevantere vragen dan ooit.
Terug naar de kern van ondernemerschap
Deze ontwikkeling maakt de markt uiteindelijk gezonder. Waardecreatie gebaseerd op echte bedrijfsverbetering is duurzamer dan rendement dat voornamelijk voortkomt uit financiële marktomstandigheden.
In een markt waarin waarderingen hoog blijven, maar financiering duurder en complexer is geworden, verschuift de focus onvermijdelijk terug naar de kern: ondernemingen daadwerkelijk beter maken.
En precies daar zal de komende jaren het verschil worden gemaakt.
Kruger is al bijna 40 jaar actief als consultant voor ondernemingen die rendementsverbetering en dus waardecreatie nastreven. We beschikken daarom over veel unieke kennis en een groot referentiekader. Die zetten wij graag in om ook uw onderneming structureel sterker te maken.
Meer informatie
Cornee de Kluyver
Partner
