Innovatie: noodzakelijk in de continu veranderende wereld

Jantine Hak

 

Inleiding
De wereld verandert nu sneller dan ooit. Ondernemen is kansen zien en er op inspringen. Dat betekent dat je niet alleen de veranderingen in beeld moet hebben, en bijblijven, maar voorop lopen in de veranderingen. Innovatie is een voorwaarde voor lange termijn succes!

Innovation Dreamstime M 11861846 Banner

MKB-bedrijven hebben in de afgelopen jaren, in vergelijking met de jaren ervoor, minder geld uitgegeven aan innovatie. Dit lijkt logisch, want in tijden waarin de economische groei tegenvalt, en geld schaarser is, is de neiging groot om minder geld uit te geven aan innovatie dan in tijden van hoge economische groei. Nu het economisch tij weer meer meezit, en de ontwikkelingen in tempo verhogen, is groei in innovatie noodzakelijk. We mogen dit voor de komende jaren dan ook weer meer gaan verwachten.

Als we meer aan innovatie willen gaan doen, hoe pakken we dat dan aan?

Wat is innovatie
Innovatie duidt op iets 'nieuws' voor uw bedrijf. Het is een containerbegrip waaronder tal van veranderingen en verbeteringen worden geschaard. Velen denken bij innovatie aan technologische productvernieuwingen, maar in een bredere context is ook een verandering van het productieproces of van de arbeidsverhoudingen binnen uw onderneming of de gehele keten als een innovatie te bestempelen.

Begin oktober is door de Kamer van Koophandel de zogenaamde 'MKB Innovatie Top 100' opgesteld.
Een lijst met de 100 meest innovatieve bedrijven van Nederland. Deze bedrijven innoveren allen op hun eigen wijze. Op nummer 1 staat Yonicare, een onderneming die tampons van katoen produceert. De onderneming is ontstaan toen de oprichters op zoek gingen naar de ingrediënten van de producten: een zuivere klantvraag dus. Op nummer 3 staat Basilisk, een bedrijf dat beton maakt met micro-organismen dat het scheuren van beton voorkomt: een technologische innovatie. Nummer 10 wordt ingenomen door Rechtstreex, een onderneming die een compleet assortiment verse producten van boeren en kleine producenten uit de regio aanbiedt. Een proces al zo oud als de jaartelling, onderscheidend is echter hun wijkaanpak, en de vernieuwing zit hem in het verbinden van partijen in de keten.

Waarom innoveren?
De belangrijkste reden om te innoveren is om bestaansrecht te behouden en bestaansrecht te creëren in de continu veranderende wereld.

  1. Concurrentiepositie
    Als de behoefte van de klant verandert, is het belangrijk dat je op tijd met die wensen mee verandert. Daarbij gaat het niet alleen om het bedenken van nieuwe diensten en producten, maar innovatie kan prima bestaan uit het verbeteren wat je vandaag de dag al hebt of doet. Zijn er misschien nieuwe markten die je kunt aanboren, of zijn er verbeteringen in bedrijfsprocessen mogelijk die winst opleveren? 
  2. Onderscheidend vermogen
    Door innovatieve producten, processen en ideeën kun je jezelf onderscheiden van je directe concurrenten. Geef klanten een reden om jouw producten en/of diensten af te nemen. Bied hen iets nieuws dat waarde toevoegt aan hun leven of hun werk.
  3. Kortere levenscyclus van producten
    De technologische ontwikkelingen gaan razendsnel en klanten verwachten dat jouw producten en diensten voldoen aan die recente ontwikkelingen. De ontwikkelingen op de markt halen elkaar in en veel producten worden gekannibaliseerd. Doordat je nieuwe manieren vindt om bijvoorbeeld duurzaam of goedkoper te produceren, kun je aantrekkelijker worden voor je bestaande, maar ook voor een nieuwe doelgroep.
  4. Verhogen arbeidsproductiviteit
    Als wordt ingezet op organisatie- en managementvernieuwing is het mogelijk nieuwe werkvormen te creëren, die tot (nog verdere!) verhoging van de arbeidsproductiviteit kunnen leiden. 

Hoe innoveren
Innoveren is dus noodzakelijk, maar brengt echter ook risico’s met zich mee: het kost geld, tijd, (management-)aandacht en uitkomst is lange tijd onzeker. In dit kader is tevens van belang het onderscheid tussen MKB-ondernemingen en grotere multinationals. Deze laatste ondernemingen hebben innovatie vaak ondergebracht in een aparte afdeling, los van de dagdagelijkse werkzaamheden, terwijl MKB-ondernemingen innovatie ‘er vaak bij doen’, door dezelfde mensen die tevens de operatie draaiende houden. Dit laatste heeft de nodige voordelen: door voeling met de business is de scope en richting van innovatie helder.

Hoe kun je de kans maximaliseren, zodat de effort die in de innovaties gestoken wordt tot een succesvolle uitkomst leidt? Hier enkele tips:

  1. Volg de vraag
    Innovatie wordt geïnitieerd door veranderende klantvraag. Zet dan ook die klant centraal in alles wat je doet op dit gebied. Definieer heel helder wie je huidige en toekomstige klant is, wat deze drijft en hoe concurrentie zich in dit krachtenveld begeeft. Verlies missie en specialisme van jouw bedrijf niet uit het oog. Wees realistisch: past het binnen je bedrijf, is het haalbaar, wat is het verdienmodel? En, als je al verder in een innovatieproject zit, betrek de klant bij het innovatie-proces. Zoals een ondernemer in de food duidelijk verwoordde: 'Om ons project een verdere voortgang te geven hebben wij een launching customer gezocht. Voordeel hiervan was dat praktische toepasbaarheid van innovatie direct getest werd, en dat het project (gedeeltelijk) gefinancierd werd:
    we werken immers voor klanten en niet voor de subsidie.'
  2. Tone at the top
    Alle strategisch belangrijke onderwerpen moeten vanuit de top van de onderneming geadopteerd en ondersteund worden. Medewerkers zullen eerder en meer aan innovatie bijdragen als de ondernemer het belang van innovatie uitdraagt in woord én daad. Er zal een creatieve cultuur moeten zijn die gericht is op het creëren van waarde voor de klant.
  3. Perfectionisme in de uitvoering
    Het proces om tot daadwerkelijke uitvoering van een innovatieproject te komen dient goed georganiseerd te zijn. Maak een plan, anders regeert de waan van de dag. In zo’n plan kun je aandacht besteden aan: wie is betrokken bij innovatie, wat is het doel van de innovatie, wát ga je doen, hóe ga je het doen, en (niet onbelangrijk): hoe ga je het uiteindelijk borgen in de organisatie.
    Pak zo’n plan ook weer niet te rigide op. Sommige bedrijven innoveren door heel veel kleine, nieuwe projecten te starten. Ze kijken achteraf welke succesvol zijn en gaan daarmee verder.
    Ook dat kan planmatige innovatie zijn.
  4. Zoek samenwerking
    Huidige vernieuwingen vinden niet alleen plaats bínnen organisaties, maar juist ook tussen organisaties. Zo zie je dat de huidige IT-ontwikkelingen gedreven worden door startups die deelgebieden bestrijken. Geïntegreerde oplossingen en co-creatie zijn de keten in die sector,
    maar zijn ook in andere sectoren gemeengoed. 

Om tot dat soort modellen te komen dien je als ondernemer open te staan voor en in bepaalde gevallen zelfs op zoek te gaan naar partners. En bij de keuze van partners is deze quote van een internet-ondernemer zeer treffend: 'Volg onderzoek als het gaat om de innovatie, volg je buikgevoel als het gaat om samenwerkingspartners'.

Succes met ondernemen, en dus met innoveren!

nieuwsbrief