De tijdelijke noodmaatregel overbrugging voor werkbehoud (NOW)

Algemeen
Vanaf maart 2020 zijn de eerste regelingen in het leven geroepen om de negatieve effecten van corona op inkomens, banen en omzetten te minimaliseren. Een van deze maatregelen is de noodmaatregel overbrugging voor werkbehoud (NOW), die de werktijdverkorting (WTV) heeft vervangen. Deze regeling beoogt werkgevers te ondersteunen bij het betalen van de lonen, om aan de ene kant ontslagen en aan de andere kant faillissementen te voorkomen.

Het betreft een subsidie die bedrijven kunnen ontvangen indien zij meer dan een minimum percentage aan omzetverlies hebben geleden, maar wel hun werknemers 100% hebben doorbetaald. De hoogte van de subsidie hangt af van de loonsom, de grootte van het gerealiseerde omzetverlies en eventueel toe te kennen boetes of verminderingen.

Het UWV is per 6 april 2020 gestart met de uitvoering van deze maatregel. Ondertussen is de einddatum meerdere keren verschoven en zijn de eisen en voorwaarden aangepast. In dit artikel worden de verschillende elementen en kenmerken van de NOW regeling verder uiteengezet om hiermee de meest voorkomende vragen te beantwoorden. Mocht u hierna alsnog vragen hebben, dan verwijzen wij u naar de bronnen onderaan dit artikel, in het bijzonder de websites van het UWV en de Rijksoverheid.

 

Corona Business Update en Business Scan
Onderstaande informatie is afkomstig uit de Corona Business Update van Kruger. De Corona Business Update geeft een overzicht van de belangrijkste ondernemingsgerichte corona gebonden maatregelen. Daarnaast worden ook de belangrijkste acties benoemd om de schade bij uw onderneming te beperken. De Corona Business Update beperkt zich tot de voornaamste regelingen voor middelgrote en grote bedrijven. Voor informatie over regelingen voor zelfstandigen en kleine bedrijven of branche- of omvang specifieke regelingen verwijzen wij naar de betreffende organisaties of overheid.

Voor concrete ondersteuning is de Corona Business Scan ontwikkeld. Deze analyse en rapportage omvat zinvolle acties, inclusief de invloed op exploitatie, liquiditeit en financiering en houdt rekening met diverse scenario's. 

Voor de Corona Business Update en Corona Business Scan, zie /actueel/coronacrisis/ 

 

Waaraan moet ik voldoen om in aanmerking te komen voor NOW?
Allereerst worden de belangrijkste voorwaarden benoemd, die voor alle tranches van de subsidie gelden. Daarna komen de voorwaarden aan bod die met de tijd zijn herzien of geïntroduceerd.

  • Elk bedrijf dat een omzetdaling verwacht van ten minste 20% komt in aanmerking.
  • Als u onderdeel bent van een concern dat geconsolideerd niet aan de omzetdalingseis voldoet, maar als werkmaatschappij voldoet u wel aan deze eis, dan komt u alsnog in aanmerking. Hierbij is wel de voorwaarde dat de werkmaatschappij een eigen rechtspersoonlijkheid heeft.
  • De werkgever betaalt de werknemers 100% door en is verplicht de subsidie uitsluitend aan te wenden voor betaling van de loonkosten.
  • De werkgever is verplicht om een zodanig controleerbare administratie te beheren, dat achteraf gecontroleerd kan worden of een subsidie terecht is verstrekt. De werkgever verleent desgevraagd, tot vijf jaar na vaststelling van de subsidie, inzage in deze administratie. Ook heeft de werkgever de verplichting onverwijld melding te doen als duidelijk is dat hij niet langer aan de vereisten voor subsidieverlening voldoet.
  • De werkgever dient na afloop van de subsidieperiode een aanvraag tot vaststelling van het subsidiebedrag in te dienen.
  • Voor deelname aan de NOW maakt het niet uit of u al eerder deelgenomen heeft aan de regeling. Dit kunt u elke keer als een nieuw loket opent, per geval bepalen.
  • U dient de werknemersvertegenwoordiging te informeren indien uw NOW aanvraag is toegekend.

 

Is ontslag op grond van bedrijfseconomische redenen toegestaan als u NOW ontvangt?
Tijdens NOW 1 mocht u als werkgever - gedurende de periode waarover u subsidie had aangevraagd dan wel ontvangen - geen ontslag aanvragen voor werknemers op grond van bedrijfseconomische redenen. Heeft u dit wel gedaan, dan zal 100% van het loon van de ontslagen medewerkers, vermeerderd met een boete van 50%, in mindering worden gebracht op de totale loonsom waarover het definitieve subsidiebedrag wordt berekend.

Voor NOW 2 is de vermeerdering van 50% losgelaten, maar zijn wel extra verplichtingen in het leven geroepen: indien het bedrijf voor 20 medewerkers of meer ontslag aanvroeg om bedrijfseconomische redenen, dan moest de werkgever met de vakbond of personeelsvertegenwoordiging overeenstemming bereiken, onderling of via mediation. Als er niet tijdig een akkoord is bereikt of een verzoek tot mediation ingediend, dan zal het te ontvangen subsidiebedrag met 5% worden verminderd.

Voor NOW 3 zijn de voorwaarden rondom collectief ontslag geschrapt. Hiervoor in de plaats is een inspanningsverplichting gekomen voor werkgevers om hun ontslagen werknemers van werk naar werk te begeleiden. Echter, als de loonsom meer daalt dan de vrijgestelde percentages tijdens NOW 3 (te weten 10%), dan krijgt een onderneming over dat deel geen subsidie: bedrijfseconomische ontslagen worden daarin meegerekend. 

Voor NOW 4 gelden op dit gebied dezelfde voorwaarden als voor NOW 3.

 

Wanneer geldt het uitkeringsverbod?
In zijn algemeen zullen bedrijven die een NOW aanvraag doen moeten verklaren dat zij over het jaar waarover zij subsidie ontvangen (tot de aandeelhoudersvergadering) geen bonussen of dividend uitkeren, en dat zij geen eigen aandelen inkopen. Onder de reikwijdte van het bonusverbod vallen onder andere bestuursleden, directieleden of leden van het management voor zover zij het beleid bepalen, dus ook interim managers, waardoor zij alleen een basisvergoeding of hun gebruikelijke loonregeling mogen ontvangen. Het verbod op dividenden omvat zowel interne als externe dividenden.

Deze maatregel is van toepassing op een aantal situaties:

  • Voor NOW 1 geldt bovenstaande alleen als een aanvraag op werkmaatschappijniveau wordt gedaan, waarbij het verbod dan geldig is voor het hele (internationale) concern, dus ook voor buitenlandse bedrijfsonderdelen en bedrijfsonderdelen die zelf geen NOW ontvangen.
  • Voor NOW 2, NOW 3 en NOW 4 is er met betrekking tot de concernregeling een verschil in aanvraagniveau. Indien de aanvraag op concernniveau is gedaan (hoofdregel), dan geldt het verbod alleen voor de aanvragende bedrijfsonderdelen zelf. Concreet betekent dit dat het concern zelf en alle bedrijfsonderdelen die daaronder vallen zich aan dit verbod dienen te houden, maar dat dit niet opgaat voor bedrijfsonderdelen die zelf geen NOW aanvraag hebben gedaan, bijvoorbeeld als zij geen SV-loon in Nederland hebben.
  • Als de aanvraag op werkmaatschappijniveau is gedaan (uitzonderingsregel), dan is de regeling hetzelfde als onder NOW 1. De gedachte hierachter is, dat als het concern geen subsidie nodig heeft, maar een of meerdere van haar werkmaatschappijen wel, het concern zelf eerst de verliezen bij de werkmaatschappijen op dient te vangen en daarom geen dividend uit zal keren.
  • Daarnaast is voor NOW 2, 3 en 4 het verbod ook van toepassing op bedrijven die vanwege de hoogte van de ontvangen subsidie een accountantsverklaring dienen te overhandigen. In dit geval is het alleen geldig voor de specifieke vennootschap die de NOW aanvraag indient.

 

Wat zijn de verschillen tussen de diverse tranches?

 

NOW 1

NOW 2

NOW 3.1

NOW 3.2

NOW 3.3

NOW 4

Compensatieperiode

1 mrt 2020 – 31 mei 2020

1 juni 2020- 30 sept 2020

1 okt 2020 – 31 dec 2020

1 jan 2021 – 31 mrt 2021

1 apr 2021 – 30 jun 2021

1 juli – 30 sept 2021

Aanvragen tot en met

1 juni 2020

1 september 2020

28 december 2020

14 maart 2021

30 juni 2021

nnb, zie UWV

Omzetdaling

20%

20%

20%

20%

20%

20%

Meetperiode omzetdaling

3 maand startend op 1 mrt/apr/mei

4 maand startend op 1 juni/juli/aug

3 maand startend op 1 okt/nov/dec

3 maand startend op 1 jan/feb/mrt

3 maand startend op 1 apr/mei/jun

3 maand startend op 1 jul/aug/sep

Referentieperiode

Omzet 2019 gedeeld door 4

Omzet 2019 gedeeld door 3

Omzet 2019 gedeeld door 4

Omzet 2019 gedeeld door 4

Omzet 2019 gedeeld door 4

Omzet 2019 gedeeld door 4

Loonsom vrijstelling

-

-

10%

10%

10%

10%

Max. loon / werknemer

€9.538

€9.691

€9.691

€9.718

€9.718

€9.718

Referentiemaand loonsom

januari 2020

maart 2020

juni 2020

juni 2020

juni 2020

februari 2021

Opslag werkgeverslasten

30%

40%

40%

40%

40%

40%

Maximum subsidie %

Max 90%

Max 90%

80%

85%

85%

85%

Ontslag voor bedrijfseconomische redenen

Mindering op loonsomtotaal 150%

Mindering op loonsomtotaal 100%

Werk-naar-werk begeleiden

Werk-naar-werk begeleiden

Werk-naar-werk begeleiden

Werk-naar-werk begeleiden

Uitkeringsverbod

Ja

Ja

Ja

Ja

Ja

Ja

Vaststelling aanvragen voor

31 okt 2021

5 jan 2022

26 juni 2022

23 okt 2022

23 okt 2022

nnb, zie UWV

 

Hoe is de NOW-subsidie opgebouwd?
Werkgevers die te maken hebben met tenminste 20% verwacht omzetverlies, kunnen in het geval van NOW 3.2 en de perioden hierna voor 3 maanden een tegemoetkoming aanvragen ter hoogte van maximaal 85% van de loonsom, gerelateerd aan het omzetverlies. Simpel gezegd is de opbouw van de subsidie voor uw onderneming de totale loonsom x 85% x percentage omzetdaling.

 

Hoe wordt de loonsom berekend?
De loonsom wordt bepaald op basis van alle werknemers op de loonlijst voor wie sociale premies worden betaald. Hieronder vallen zowel vaste, flexibele als nul-uren contracten. Ingeleende krachten, zoals bijvoorbeeld payroll- en uitzendkrachten, tellen niet mee in de loonsom van het bedrijf waar de werkzaamheden worden verricht, omdat zij worden uitbetaald vanuit het uitzendbureau. Belangrijk aandachtspunt is, dat per werknemer de maximale loonsom per maand niet boven de €9.718 uit mag komen (zie tevens tabel hierboven). Vervolgens wordt de som van de lonen van alle medewerkers die u 100% doorbetaalt (tot aan het maximum per werknemer) verhoogd met 40% voor opslag van de werkgeverslasten. In deze opslag zitten de kosten voor werknemersverzekeringen en uitbetaling van bijvoorbeeld vakantiegeld belegd. Derhalve worden deze kosten ook niet separaat meegenomen in de berekening van de loonsom.

 

Hoe wordt het subsidiepercentage bepaald?
Het subsidiepercentage baseert u op de omzetdaling: voor een omzetdaling van 100% ontvangt u het maximum subsidiepercentage, als de omzetdaling lager is dan is het subsidiepercentage ook proportioneel lager. Bijvoorbeeld: met een omzetdaling van 25% zal het subsidiepercentage maar een vierde van het maximum percentage bedragen, dus 21,25% in het geval van NOW 3.2, 3.3 en 4.

 

Hoe wordt de omzetdaling berekend?
Dat ligt eraan of uw onderneming op 1 januari 2019 al bestond of niet. 

Als dit wel het geval is, dan wordt de omzet van de aanvraagperiode vergeleken met de omzet uit de referentieperiode. De referentieperiode voor 2021 is dezelfde periode als gehanteerd voor de aanvraag in 2020. De omzetdaling wordt dus bepaald op basis van de verwachte daling in de huidige periode ten opzichte van de referentieperiode. De omzet in de referentieperiode wordt bepaald op de omzet 2019/4 of voor NOW 2 2019/3.

Merk op dat een aantal tegemoetkomingen in het kader van de COVID-19 steunpakketten worden aangemerkt als bij de normale omzet bij te tellen omzet door het UWV. Dit betreft de volgende tegemoetkomingen:

  • Tegemoetkoming schade COVID-19 (TOGS).
  • Regeling continuïteitsbijdrage zorg.
  • Beschikbaarheidsvergoeding OV-bedrijven.
  • Tegemoetkoming sierteelt en voedingstuinbouw.
  • Tegemoetkoming ontvangen voor het uitlenen van werknemers voor crisisbanen.

Ondanks dat bovenstaande subsidieregelingen worden meegeteld als omzet en de NOW-subsidie hierdoor zal dalen, is het raadzaam - indien mogelijk - gebruik te maken van bovenstaande regelingen. U ontvangt namelijk altijd meer subsidie dan als u maar gebruikmaakt van een regeling.

Voor NOW 1 & 2 wordt ook Tegemoetkoming Vaste Lasten (TVL) meegeteld. Aanvankelijk was dit ook het geval voor NOW 3, maar dit is later teruggedraaid. Ook voor NOW 4 wordt TVL niet meegeteld als omzet.

Overige subsidies die zijn ontvangen, die niet zijn bedoeld voor normale bedrijfsactiviteiten, worden niet meegenomen als omzet voor het bepalen van de omzetdaling.

Voor ondernemingen die op 1 januari 2019 nog niet bestonden, is er een andere berekening. Voor deze ondernemingen wordt de referentieperiode voor de omzetdaling bepaald door de totale omzet voor de periode tot en met 29 februari 2020 terug te rekenen naar de omzet per 3 maanden. De 3-maanden omzet die hieruit volgt geldt als de vergelijkende waarde voor de omzet. Bedrijven die op of na 2 februari 2020 zijn gestart hebben conform de regeling geen recht op de tegemoetkoming vanuit de NOW.

 

Wat is de NOW vaststelling en hoe vraag ik die aan?
De NOW vaststelling is bedoeld om te controleren of u terecht NOW-subsidie heeft ontvangen. Hierbij worden de daadwerkelijke loonsom en omzetdaling vergeleken met zowel de voorwaarden van de subsidie als de gegevens die u heeft opgegeven en waarover vervolgens het ontvangen voorschot is berekend. Indien uit deze vergelijking blijkt dat u niet aan de voorwaarden van de regeling voldeed, en u dus geen recht had op de subsidie, zult u alle ontvangen subsidie terug moeten betalen. Indien u wel recht had op de subsidie maar uw opgegeven gegevens (zoals de verwachte omzetdaling) vallen hoger (of lager) uit, dan ontvangt u een nabetaling (of naheffing). In het geval dat uw inschatting overeenkomt met uw daadwerkelijke omzetdaling, dan zal het UWV de laatste 20% van het subsidiebedrag uitkeren.

De aanvragen ter vaststelling zullen net als de subsidieaanvragen door het UWV in behandeling worden genomen. Wat voor de vaststellingsaanvraag benodigd is, hangt af van een aantal kenmerken die hieronder in situaties uiteen zijn gezet:

  1. U heeft een voorschotbedrag ontvangen van meer dan €20.000 of u schat in dat u een vaststellingsbedrag hoger dan €25.000 toegewezen zult krijgen. In dit geval is een derdenverklaring ter bevestiging van het omzetverlies benodigd. Deze kan worden verstrekt door bijvoorbeeld een belastingadviseur, een administratiekantoor, bepaalde adviesbureaus of brancheorganisaties.
  2. U heeft een voorschotbedrag ontvangen van meer dan €100.000 of schat in dat het vaststellingsbedrag hoger zal uitvallen dan €125.000. Als u in deze categorie valt, dan is een accountantsverklaring verplicht. Welk type accountantsverklaring u exact nodig heeft, kunt u vinden op de website van de Rijksoverheid.
  3. Indien u onderdeel bent van een concern dat meerdere aanvragen heeft ingediend, dan dient gekeken te worden naar het totaalbedrag over alle aanvragen.
  4. Indien u als onderdeel van een concern een aanvraag op het niveau van de werkmaatschappij heeft gedaan, dan heeft u altijd een accountantsverklaring nodig.

Indien de accountant na controle een oordeelonthouding afgeeft, dan wordt op basis van de reden tot onthouding bepaald of het volledige voorschot of maar 10% hiervan terugbetaald dient te worden. In het geval dat de accountant een afkeurende verklaring afgeeft, dan zal in alle gevallen het volledige voorschot teruggevorderd worden.

Als u zich realiseert dat u onterecht NOW heeft ontvangen, dan kunt u (zonder accountantsverklaring) de aanvraag intrekken of een nihil-stelling aanvragen. In beide gevallen zal het volledige voorschot terugbetaald moeten worden.

Indien u geen vaststellingsaanvraag indient, dan gaat het UWV ervan uit dat u de subsidie onterecht heeft ontvangen en zal zij overgaan tot terugvordering.

Het UWV begrijpt dat vanwege de huidige economische situatie het niet altijd mogelijk is om het te veel aan ontvangen subsidie ineens in zijn volledigheid terug te betalen. Online kan een betalingsregeling worden getroffen tot en met 36 maandelijkse termijnen. De afspraken worden dan binnen twee weken bevestigd. Werkgevers die denken meer tijd nodig te hebben om terug te betalen of hun betalingsregeling op een later tijdstip willen laten ingaan, kunnen dat aangeven. Dan volgt een telefoongesprek voor een regeling op maat.

 

Relevante bronnen:

nieuwsbrief