Contractuele verplichtingen en overmacht (force majeure) door coronavirus

Het kan voorkomen dat organisaties als gevolg van het coronavirus hun contractuele verplichtingen niet meer (tijdig) kunnen nakomen. Dit komt bijvoorbeeld omdat de productie stil heeft gelegen in China of Italië of omdat uw klanten u niet meer mogen bezoeken of aanmerkelijk minder afnemen. Afhankelijk van wat in contracten is afgesproken, bestaat de mogelijkheid om een beroep te doen op overmacht - in juridische termen ook wel 'force majeure' genoemd. 

 

Wat als een contract geen clausule voor overmacht bevat?
Indien de overeenkomst geen overmachtsclausule bevat, geldt het wettelijk kader.

 

Wanneer is er sprake van overmacht?
Een algemene regel op grond waarvan kan worden vastgesteld of sprake is van overmacht bestaat niet. Het hangt af van de omstandigheden van het geval. Na afweging van alle feiten en omstandigheden moet worden bepaald of sprake is van overmacht en wie de gevolgen hiervan moet dragen. In deze afweging speelt mee of een andere leverancier had kunnen leveren of dat partijen bij het sluiten van de overeenkomst / plaatsing van de bestelling had kunnen weten dat niet (tijdig) geleverd zou kunnen worden.

 

Wat betekent een situatie van overmacht voor schuldeisers?
Indien sprake is van overmacht, kan een schuldeiser geen nakoming van de overeenkomst vorderen zolang de periode van overmacht voortduurt. Tevens heeft de schuldeiser geen recht op een schadevergoeding.

 

Wat zijn de gevolgen van het inroepen van de overmachtsclausule?
De gevolgen van het inroepen van de overmachtsclausule verschillen. Het kan bijvoorbeeld betekenen dat contractuele verplichtingen worden opgeschort of dat het recht bestaat om de overeenkomst te beëindigen. Ook kan er een verplichting bestaan om de schade zoveel als mogelijk te beperken.

 

Hoe kan schade door situaties van overmacht worden beperkt of voorkomen?
Teneinde mogelijke risico's te mitigeren kunnen organisaties in overleg met een deskundige jurist de volgende stappen ondernemen:

  • Ga na of overmacht een rol kan spelen in relevante contracten en welke voorwaarden aan deze clausule verbonden zijn (bijv. termijnen voor inroeping).
  • Inventariseer of het op een andere wijze mogelijk is de contractuele verplichtingen na te komen.
  • Neem de in redelijkheid mogelijke maatregelen om de schade te beperken.
  • Informeer of mogelijke schade verzekerd is.

 

Juridisch geen sprake van overmacht, wel probleem met nakomen verplichtingen?
Indien geen sprake is van overmacht in de zin van art. 6:75 BW dan kan een contractspartij mogelijk een beroep doen op art. 6:258 BW. Dit artikel biedt een regeling voor onvoorziene omstandigheden, zoals de huidige corona uitbraak. Indien het huidige contract, gezien de onvoorziene omstandigheden naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid niet van kracht kan blijven, dan dienen partijen in redelijkheid te heronderhandelen. Als partijen daar niet uitkomen dan kan de rechter het geschil beslechten, door bijvoorbeeld tijdelijke opschorting van de overeenkomst.

 

Corona Business Update en Business Scan
Bovenstaande informatie is afkomstig uit de Corona Business Update van Kruger. De Corona Business Update geeft een overzicht van alle ondernemingsgerichte maatregelen. Daarnaast worden ook de belangrijkste acties om de schade bij uw onderneming te beperken benoemd.

Voor concrete ondersteuning is de Corona Business Scan ontwikkeld. Deze analyse en rapportage omvat zinvolle acties, inclusief de invloed op exploitatie, liquiditeit en financiering en houdt rekening met diverse scenario's. 

Voor de Corona Business Update en Corona Business Scan, zie /actueel/coronacrisis/

 

Bronnen en relevante websites:

nieuwsbrief